મુક્તપંચિકા

મુક્તપંચિકા – 161031

મુક્તપંચિકા – 161031

વાચક મિત્રો! આજે વિક્રમ સંવતનું નવું વર્ષ આરંભાય છે.

આપ સૌને- આપના પરિવારને નવલ વર્ષે શુભેચ્છાઓ!

વર્ષારંભે આપની સર્જનાત્મકતાને નવી દિશા મળો!

નવલ વર્ષ આપના જીવનને નૂતન અર્થ બક્ષે તેવી મંગલ કામના!

નૂતન વર્ષાભિનંદન!

 

મુક્તપંચિકા

*

છલકી રહી

તુજ સંપદા

હર શૂન્યમાં, હર

ન્યૂનમાં, કણ

રિક્ત ના રહે!

*  *  *  *  *

मुक्तपंचिका – 161031

गुजराती मुक्तपंचिका देवनागरी लिपिमें

मुक्तपंचिका

*

छलकी रही

तुज संपदा

हर शून्यमां, हर

न्यूनमां, कण

रिक्त ना रहे!

* * * * *

મુક્તપંચિકા

મુક્તપંચિકા – 161028

મુક્તપંચિકા – 161028

મુક્તપંચિકા

*

(1)

ઢાઈ અક્ષર

પ્રેમના પઢી,

હાથમાં તારું નામ

લખીને, ધન્ય

બની હું! રાજ!

*  *  *  *  *

(2)

સપ્તપદીના

પાવન મંત્રે

પગલાં માંડે ધીમાં!

કોડભરેલી

ધીર યૌવના!

*  *  *  *  *

(3)

સપનું બની,

આંખમાં તારી,

સાજન! મારા વ્હાલા!

રહેવું મારે

વિરહ રાતે.

*  *  *  *  *

*  *  *  *  *

मुक्तपंचिका – 161028

गुजराती मुक्तपंचिका देवनागरी लिपिमें

मुक्तपंचिका

*

(1)

ढाई अक्षर

प्रेमना पढी,

हाथमां तारुं नाम

लखीने, धन्य

बनी हुं! राज!

* * * * *

(2)

सप्तपदीना

पावन मंत्रे

पगलां मांडे धीमां!

कोडभरेली

धीर यौवना!

* * * * *

(3)

सपनुं बनी,

आंखमां तारी,

साजन! मारा व्हाला!

रहेवुं मारे

विरह राते!

* * * * *

* * *

મુક્તપંચિકા

મુક્તપંચિકા-161027

મુક્તપંચિકા – 161027

પ્રેમ એટલે ?

મુક્તપંચિકા

*

(1)

પ્રેમ એટલે

તમ હૈયામાં

ભૂસકો મારી, વ્હાલા!

છબછબિયાં-

ની મઝા મઝા!

*  *  *  *  *

(2)

પ્રેમ એટલે

ફૂલ મઝાનું

રંગબેરંગી, જાણે

ખીલતું સૂકી

જીવન ડાળે.

*  *  *  *  *

(3)

પ્રેમ એટલે

શીતળ છાયા

બળબળતા- ભર

ગ્રીષ્મઋતુના-

તડકા મધ્યે.

*  *  *  *  *

*  *  *  *  *

मुक्तपंचिका- 161027

गुजराती मुक्तपंचिका देवनागरी लिपिमें

मुक्तपंचिका

*

(1)

प्रेम एटले

तम हैयामां

भूसको मारी, व्हाला!

छबछबियां-

नी मझा मझा!

* * * * *

(2)

प्रेम एटले

फूल  मझानुं

रंगबेरंगी, जाणे

खीलतुं सूकी

जीवन डाळे.

(3)

प्रेम एटले

शीतळ छाया

बळबळता- भर

ग्रीष्मऋतुना-

तडका मध्ये.

* * * * *

* * * * *

લઘુલિકા

એલિયન ઇંદોરના આંગણે

લઘુલિકા: એલિયન ઇંદોરના આંગણે

એલિયન ઇંદોરના આંગણે

બપોર સુધીમાં વાત વાયુવેગે ફેલાઈ ગઈ.

ઇંદોરના નવધા રિઝૉર્ટની પાછળની ઝાડીઓમાં અજાણ્યું અવકાશયાન ઊતર્યું હતું. રિઝૉર્ટના  સિક્યોરિટી સ્ટાફે વહેલી સવારે આકાશમાં ઉજાસ જોયો. એલર્ટ પહેલાં યાન દૂર ઝાડી પાછળ ઉતરી ગયું. રિઝૉર્ટમાં મહેમાન બનેલ ઉદ્યોગપતિ એકાગ્રકુમારે પણ તેની પુષ્ટિ કરી. મેનેજરે પોલિસને ફોન કર્યો, ત્યાં યાન તેજ-લિસોટો બની આકાશમાં અદ્રશ્ય!

વીસ મિનિટમાં નવધા રિઝૉર્ટ પર પોલિસ, ફાયર-બ્રિગેડ, મીડિયા અને તમાશબીનોનો જમાવડો થઈ ગયો. પોલિસે ઝાડીની છાનબીન કરી; ઝાડની સૂકી ડાળીઓ તૂટેલી હતી. પાસે મોટું મેગ્નેટ, તૂટેલો બલ્બ અને વિચિત્ર નકશા-આકૃતિઓનાં  પેપર હતાં. ફોટા પાડી પોલિસે વસ્તુઓ કબજે લીધી.

મીડિયાએ જોશભેર જાહેર કર્યું: ઉડન તશ્તરી ઇંદોરના આંગણે. એરપોર્ટથી ખજરાના સુધી શહેરમાં સનસનાટી ફેલાઈ ગઈ. અમેરિકામાં યુએફઓ દેખાતા હોય, પણ ભારતમાં યુએફઓ દેખાય? તેમાંયે ઉડન તશ્તરી ઇંદોરમાં ઉતરે? એક ચેનલે ઉડન તશ્તરીમાંથી ઠિંગુજી એલિયન ઉતર્યા હોવાની શંકા જતાવી. લો, બોલો! સાંજે આગ્રા-બોમ્બે રોડ પર ઠિંગુજી એલિયન દેખાયાની વાત આવી. બીજે દિવસે પલાશિયાથી લઈ અન્નપૂર્ણા સુધીના વિવિધ વિસ્તારોમાં લોકોને એલિયન દેખાવા લાગ્યા. કેન્દ્ર સરકારના આદેશથી પોલિસ તંત્ર એલિયન પકડવા કટિબદ્ધ બન્યું. અઠવાડિયામાં આખું ઇંદોર એલિયનમય બની ગયું. રાજવાડામાં એલિયન લેગિંગ્સ અને ટીશર્ટ, તો સરાફામાં એલિયન કચોરી ચપોચપ વેચાવા લાગ્યાં! દવે મસાલાવાળાના ‘એલિયન ગરમ મસાલા’નો સ્ટૉક રાતોરાત ખતમ!

પંદર દિવસની પોલિસની મહેનત ગઈ કાલે સાંજે ફળી. ટાઉનહૉલની બહાર એક કાર પાછળ છુપાયેલ, શંકાસ્પદ હિલચાલ કરતા બે ફૂટના એક આકાર પર પોલિસ-સ્ક્વોડની નજર પડી. આછા અંધારામાં ચૂપકીદીથી પોલિસે એલિયનને ઝડપી લીધો! એલિયને અવકાશયાત્રી જેવો વિચિત્ર ડ્રેસ પહેર્યો હતો. હાથમાં રબરનાં મોજાં અને પગમાં હોલ બૂટ પહેર્યાં હતાં. એલિયનને પોલિસસ્ટેશને લાવી લૉક-અપમાં ભારે જાપ્તા નીચે મૂકી દીધો! દિલ્હીથી સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટીગેશન ટીમ ન આવે ત્યાં સુધી ટાઇટ સિક્યોરિટી રાખવાની સૂચના હતી. અસ્પષ્ટ ભાષામાં એલિયન રડ્યા કરે!

હેડક્વાર્ટરથી એક સંદેશો આવતાં પોલિસ ઇંસ્પેક્ટરને ટ્યુબલાઇટ થઈ: “અર્ધો કલાક પહેલાં ફેન્સી ડ્રેસ કોમ્પિટિશનમાંથી એક બાળક ગુમ થયું છે…”

*  *  *  *  *

गुजराती लघुलिका “एलियन इंदोरना आंगणे” देवनागरी लिपि में

एलियन इंदोरना आंगणे

बपोर सुधीमां वात वायुवेगे फेलाई गई.

इंदोरना नवधा रिज़ोर्टनी पाछळनी झाडीओमां अजाण्युं अवकाशयान उतर्युं हतुं. रिज़ोर्टना सिक्योरिटी स्टाफे वहेली सवारे आकाशमां उजास जोयो. एलर्ट पहेलां यान दूर झाडी पाछळ उतरी गयुं. रिज़ोर्टमां महेमान बनेल उद्योगपति एकाग्रकुमारे पण तेनी पुष्टि करी. मेनेजरे पोलिसने फोन कर्यो, त्यां यान तेज-लिसोटो बनी आकाशमां अद्रश्य!

वीस मिनिटमां नवधा रिज़ोर्ट पर पोलिस, फायर-ब्रिगेड, मीडिया अने तमाशबीनोनो जमावडो थई गयो. पोलिसे झाडीनी छानबीन करी; झाडनी सूकी डाळीओ तूटेली हती. पासे मोटुं मेग्नेट, तूटेलो बल्ब अने विचित्र नकशा-आकृतिओनां पेपर हतां. फोटा पाडी पोलिसे वस्तुओ कबजे लीधी.

मीडियाए जोशभेर जाहेर कर्युं: उडन तश्तरी इंदोरना आंगणे. एरपोर्टथी खजराना सुधी शहेरमां सनसनाटी फेलाई गई. अमेरिकामां युएफओ देखाता होय, भारतमां युएफओ देखाय? तेमांये उडन तश्तरी इंदोरमां उतरे? एक चेनले उडन तश्तरीमांथी ठिंगुजी एलियन उतर्या होवानी शंका जतावी. लो, बोलो! सांजे आग्रा-बॉम्बे रोड पर ठिंगुजी एलियन देखायानी वात आवी. बीजे दिवसे पलाशियाथी लई अन्नपूर्णा सुधी विविध विस्तारोमां लोकोने एलियन देखावा लाग्या. केंद्र सरकारना आदेशथी पोलिस तंत्र एलियन पकडवा कटिबद्ध बन्युं. अठवाडियामां आखुं इंदोर एलियनमय बनी गयुं. राजवाडामां एलियन लेगिंग्स अने टी-शर्ट; तो सराफामां एलियन कचोरी चपोचप वेचावां लाग्यां. दवे मसालावाळाना ‘एलियन गरम मसाला’नो स्टोक रातोरात खतम!

पंदर दिवसनी पोलिसनी महेनत गई काले सांजे फळी. टाउनहॉलनी बहार एक कार पाछळ छुपायेल, शंकास्पद हिलचाल करता बे फूटना एक आकार पर पोलिस-स्क्वॉडनी नज़र पडी. आछा अंधारामां चूपकीदीथी पोलिसे एलियनने पकडी लीधो! एलियने अवकाशयात्री जेवो विचित्र ड्रेस पहेर्यो हतो. हाथमां रबरनां मोजां अने पगमां हॉल बूट पहेर्यां हतां. एलियनने पोलिस-स्टेशने लावी लॉक-अपमां भारे जाप्ता नीचे मूकी दीधो. दिल्हीथी स्पेश्यल इंवेस्टीगेशन टीम न आवे त्यां सुधी टाइट सिक्योरिटी राखवानी सूचना हती. अस्पष्ट भाषामां एलियन रड्या करे!

हेडक्वार्टरथी एक संदेशो आवतां पोलिस इंस्पेक्टरने ट्युबलाइट थई: “अर्धो कलाक पहेलां फेन्सी ड्रेस कोम्पिटीशनमांथी एक बाळक गुम थयुं छे….”

*  *  *  *  *

અભિવ્યક્તિ

અભિવ્યક્તિ – 161024

અહીં  આપ  મારી    સહજ અભિવ્યક્તિને    માણી   શકશો.

*

અભિવ્યક્તિ

શિયાળાની સવાર, ઉનાળાની સાંજ અને ચોમાસાની રિમઝિમ રાત્રિ જે હૃદયથી માણી શકે છે, તેનું મન કદી વૃદ્ધ થતું નથી.

* * *

अभिव्यक्ति

शियाळानी सवार, उनाळानी सांज अने चोमासानी रिमझिम रात्रि जे हृदयथी माणी शके छे, तेनुं मन कदी वृद्ध थतुं नथी.

* * * * *

મુક્તપંચિકા

મુક્તપંચિકા-161024

મુક્તપંચિકા-161024

મુક્તપંચિકા

*

(1)

ચકડોળની

ટોચે પહોંચી

સહેલાણી વિચારે,

લોક બિચારાં

કેટલે નીચે!

*  *  *  *  *

(2)

આ પરપોટો

થઈને મોટો,

ફૂલી ફૂલીને ચાલે!

જાગ! જો! આવ્યો

મત્ત પવન!

*  *  *  *  *

(3)

ક્ષણ ક્ષણને

કાળની કાણી

કટોરીમાં ભરતો

રહ્યો! માણવી

કાલે સવારે?

*  *  *  *  *

*  *  *  *  *

मुक्तपंचिका – 161024

मुक्तपंचिका

*

(1)

चकडोळनी

टोचे पहोंची

सहेलाणी विचारे,

लोक बिचारां

केटले नीचे!

* * * * *

(2)

आ परपोटो

थईने मोटो,

फूली फूलीने चाले!

जाग! जो! आव्यो

मत्त पवन!

* * * * *

(3)

क्षण क्षणने

काळनी काणी

कटोरीमां भरतो

रह्यो! माणवी

काले सवारे?

* * * * *

લઘુલિકા

મારી સોનપાપડી

લઘુલિકા: મારી સોનપાપડી

***** ** ** * * *** ** ****

મારી સોનપાપડી

સોનપાપડીનો તાજમહાલ બની શકે?

હસશો નહીં, મિત્ર! કોઇના પ્રેમની કદર ન થઈ શકે તો કાંઈ નહીં, પરંતુ મજાક તો કદી ન કરવી!

અમદાવાદમાં ઇસ્કોન ટેમ્પલ પાસે “મારી સોનપાપડી” નજરે પડશે. અમદાવાદની બિઝનેસ ટ્રીપ વખતે હું સોનપાપડી ત્યાંથી અચૂક ખરીદું. ક્વૉલિટી અને સ્વાદ ઉપરાંત કોઈક અદમ્ય ખેંચાણ શું હશે? કાઉંટરની પાછળ રાખેલ તસ્વીર? તસ્વીર શું- વાળથી ઢંકાયેલ એક નમણા ચહેરાની આછી રૂપરેખા; માત્ર ગુલાબી ગાલની ઝલક.

આ ટ્રીપ વખતે “મારી સોનપાપડી” શોપ પહોંચ્યો, ત્યારે એકેય ગ્રાહક નહીં! કાઉંટર પર એકલો યુવાન માલિક. વાતચીતની તક ઝડપી.

“અમૃતસરથી ઇંદોર જાવ- તમારી સોનપાપડી જેવી ક્યાંય ન મળે!”

“થેંક્સ”.

“બિઝનેસ વધારો તો?”

“આ બિઝનેસ નથી, સર. મારો તાજમહાલ છે. તાજમહાલની બીજી બ્રાંચ હોય?”

મેં મૃદુતાથી જીવન અને પ્રેમની ફિલોસોફીની વાત કરી; યુવાન ખીલ્યો.

 “આ તસ્વીર જોઈ?”

 “તમારાં પત્ની… ??” મેં અનુમાન કર્યું.

“લગ્ન જ કોણે કર્યાં છે?” યુવાને ફિક્કું સ્મિત કરી આગળ ચલાવ્યું, “ટૂંકમાં કહું તો, મેં નાનપણમાં માતાપિતા ગુમાવ્યાં. ફાઇનલ બીએમાં આવ્યો ત્યારે આંખો ચાર થઈ. નમણાં ફૂલ સમી તે ફર્સ્ટ યરની સ્ટુડન્ટ. પહેલી વાર મારી જીંદગીમાં ફૂલ ખીલ્યાં. લાયબ્રેરીથી મુલાકાત ઇસ્કોન ટેમ્પલ સુધી પહોંચી ગઈ. બે વર્ષમાં તો તેણે મારા જીવનને પ્રેમથી ભર્યું ભર્યું કર્યું! સવારે કોલેજ, સાંજે ઇસ્કોન મળીએ; દર્શન કરી રાધાકૃષ્ણને આત્મસાત કરીએ. છૂટાં પડતાં હું તેના ગાલ ચૂમતો; મને તેના રેશમી ગાલ ખૂબ ગમતાં.”

ફિક્કું હસી તેણે આગળ ચલાવ્યું, “મારે મન પ્રેમ એટલે હૃદયની સરવાણી, આરાધના, સમર્પણ.. પણ બે વર્ષમાં તેને કોલેજનો રંગ ચઢ્યો! તેને મારી લાગણીઓ ફાલતુ બકવાસ લાગવા લાગી. વિદેશની ઘેલછામાં તેણે એક એનઆરઆઇ સાથે લગ્ન કરી લીધાં..”

“અત્યારે ક્યાં છે?”

“મુંબઈમાં. સુખી હશે. મળ્યો નથી. અહીં જ મળી જાય છે!”, તેણે હૃદય પર હાથ મૂક્યો.

“તમે?”

“ઇંદોર જઈ હું સોનપાપડી બનાવતાં શીખ્યો. માસ્ટરી મેળવી. અહીં દુકાન કરી.”

“કેમ સોનપાપડી જ?”

“પ્રેમથી ચૂમેલા તેના ગાલની મીઠાશ… સોનપાપડી સિવાય શામાં મળે?” ભીની આંખો લૂછતાં કહે, “હું તેને સોનપાપડી કહેતો! મારી સોનપાપડી!”

***** ** ** * * *** **

***** ** ** * * *** **

गुजराती लघुलिका “मारी सोनपापडी” देवनागरी लिपि में

*** *** *** *** *** **

मारी सोनपापडी

सोनपापडीनो ताजमहाल बनी शके?

हसशो नहीं, मित्र! कोईना प्रेमनी कदर न थई शके तो कांई नहीं, परंतु मजाक तो कदी न करवी!

अमदावादमां इस्कोन टेम्पल पासे “मारी सोनपापडी” नजरे पडशे. अमदावादनी बिज़नेस ट्रीप वखते हुं सोनपापडी त्यांथी अचूक खरीदुं. क्वॉलिटी अने स्वाद उपरांत कोइक अदम्य खेंचाण शुं हशे? काउंटरनी पाछळ राखेल तस्वीर? तस्वीर शुं- वाळथी ढंकायेल एक नमणा चहेरानी आछी रूपरेखा; मात्र गुलाबी गालनी झलक.

आ ट्रीप वखते “मारी सोनपापडी” शोप पहोंच्यो, त्यारे एकेय ग्राहक नहीं! काउंटर पर एकलो युवान मालिक. वातचीतनी तक झडपी.

“अमृतसरथी इंदोर जाव- तमारी सोनपापडी जेवी क्यांय न मळे!”

“थेंक्स”.

“बिझनेस वधारो तो?”

“आ बिज़नेस नथी, सर. मारो ताजमहाल छे. ताजमहालनी बीजी ब्रांच होय?”

में मृदुताथी जीवन अने प्रेमनी फिलोसोफीनी वात करी; युवान खील्यो!

“आ तस्वीर जोई?”

“तमारां पत्नी… ?” में अनुमान कर्युं.

“लग्न ज कोणे कर्यां छे?” युवाने फिक्कुं स्मित करी आगळ चलाव्युं, “टूंकमां कहुं तो, में नानपणमां मातापिता गुमाव्यां. फाइनल बीएमां आव्यो त्यारे आंखो चार थई. नमणां फूल समी ते फर्स्ट यरनी स्टुडन्ट. पहेली वार मारी ज़िंदगीमां फूल खील्यां. लायब्रेरीथी मुलाकात इस्कोन टेम्पल सुधी पहोंची गई. बे वर्षमां तो तेणे मारा जीवनने प्रेमथी भर्युं भर्युं कर्युं! सवारे कोलेज, सांजे इस्कोन मळीए; दर्शन करी राधाकृष्णने आत्मसात करीए. छूटां पडतां हुं तेना गाल चूमतो; मने तेनां रेशमी गाल खूब गमतां.”

फिक्कुं हसी तेणे आगळ चलाव्युं, “मारे मन प्रेम एटले हृदयनी सरवाणी, आराधना, समर्पण… पण बे वर्षमां तेने कोलेजनो रंग चढ्यो! तेने मारी लागणीओ फालतू बकवास लागवा लागी. विदेशनी घेलछामां तेणे एक एनआरआइ साथे लग्न करी लीधां…”

“अत्यारे क्यां छे?”

“मुंबइमां. सुखी हशे. मळ्यो नथी. अहीं ज मळी जाय छे!” तेणे हृदय पर हाथ मूक्यो.

“तमे?”

“इंदोर जई हुं सोनपापडी बनावतां शीख्यो. मास्टरी मेळवी. अहीं दुकान करी.”

“केम सोनपापडी ज?”

“प्रेमथी चूमेला तेना गालनी मीठाश… सोनपापडी सिवाय शामां मळे?” भीनी आंखो लूछतां कहे, “हुं तेने सोनपापडी कहेतो! मारी सोनपापडी!”

*** *** *** *** *** ***